W połowie 1943 roku Niemcy przeprowadzali krwawe pacyfikacje w Giedlarowej, Woli Zarczyckiej, Wólce Niedźwieckiej, Grodzisku i Leżajsku.


Ulica 28 Maja. Tutaj 28 maja 1943 roku rozegrała się najtragiczniejsza scena pacyfikacji miasta. 28 skazanych z powiązanymi rękami, ustawionych było twarzą do plutonu egzekucyjnego. Nie było płaczu i jakichkolwiek gestów o darowanie życia, a pierwsza salwa połączyła się z okrzykiem T. Nizińskiego (ostatniego burmistrza przedwojennego Leżajska, kawalera orderu Virtuti Militari) – „Bracia giniemy za Polskę”. Ogółem tego dnia w różnych częściach miasta zginęło 38 osób – 28 rozstrzelanych, (Niemcy podają 29) oraz 9 w okresie późniejszym w obozach koncentracyjnych oraz podczas śledztw.

   

Tutaj po II wojnie światowej mieszkańcy Leżajska wystawili pomnik pomordowanym.

Z prawej strony stoi drugi pomnik i jest plac apelowy. Ten drugi pomnik wystawił anonimowy mieszkaniec Leżajska.

28 maja 1946 roku w trzecią rocznicę mordu na krzyżu upamiętniającym miejsce egzekucji, "Wołyniak" kazał zawiesić wieniec z szarfą. Na szarfie był napis: Poległym bohaterom Leżajska-chłopcy Wołyniaka. Tego dnia pod krzyżem zgromadzono młodzież, mieszkańców miasta, wojsko. Dowódca rzeszowskiego Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego zjawił się w domu burmistrza miasta, Kazimierza Gduli i zażądał usunięcia wieńca. Burmistrz odmówił. Uroczystość odbyła się z udziałem kompanii honorowej wojska, młodzieży, mieszkańców miasta.

Pacyfikacja Leżajska-Ulas Urbański




    


 Stanisława Markiewicz [*1884 †28 V 1943]. Ofiara zbrodni niemieckiej.

Last Modified: May 23 2007, 10:53 am